Korisničko ime      Lozinka

Nemaš nalog? Registruj se

Profil

Opšte informacije

Ime i prezime

Galerija A - Veliki format - Gal. Progres, sept. 2017.

O AKVARELU I PAPIRU, O PROMENAMA I IZAZOVIMA

 

Istorija umetnosti, rame uz rame sa istorijom društva rečito poučava o evolutivnim i revolucionarnim promenama na putevima razvoja. Pominje otkrića, koji su promene podstakli, ali ostavlja između redova izazove, koji se javljaju ili kao podstrekači otkrića, ili kao njihova posledica. Umetnost i društvo su životom neraskidivo i funkcionalno  isprepleteni, štaviše umetnost je u nekoliko svojih egzistencijalnih ravni zavisna od društvenih, političkih i kulturnih procesa, unutar kojih su stepen bogatstva zajednice ili pojedinaca, stanja mira ili ratova, estetički i etički stavovi, mitološki, religijski ili ateistički uplivi, tehnološka razvijenost društva, komunikacije i mogućnosti putovanja, utiskivali i dalje utiskuju svoj pečat.

Razume se, iza svega stoji čovek i njegove slojevite evolutivne mene, podstaknute genetikom koja je vazda orijentisana ka upotrebi radoznalog uma i nasušnom potrebom da se izrazi. To govori da su svi procesi u umetnosti u neposrednoj vezi sa stupnjem širine čovekove svesti, razvojem njegovog uma, ali i fine pokretljivosti ruku. U tom kontekstu, umetničko delo ne predstavlja samo krajnji ishod, već i vrhunski domet uma i duha, potekao iz čovekovog transcendentalnog bića. Sa druge strane, za razvoj i inovacije u umetnosti je važno i iznalaženje novih sredstava za izvođenje dela. U takvom nizu ponosno stoji pronalazak papira. On se bez dvoumljenja vezuje za Kinu, za daleku 105. godinu pre naše ere. Izum svakako predstavlja jednu od kulturnih revolucija čovečanstva, makar da ono u tom trenutku toga apsolutno nije bilo svesno. Kako god, ovaj u početku relativno skupoceni materijal, svoju prvu primenu nalazi u umetnosti kaligrafije i akvarelskog slikarstva raznobojnim tuševima u Kini, Japanu i Koreji, zemljama koje su ostvarile dvomilenijsku tradiciju umetnosti na papiru. Potom, zahvaljujući Arapima, papir i njegovu proizvodnju usvaja srednjevekovna Evropa 12. veka, primenjujući ga u umetnosti rukopisnih knjiga, u drvoreznoj grafici, te potonjem štamparstvu.

Istorija akvarela u Evropi je znatno starija od one koja se obično ističe, jer seže ka dobu antike, međutim, kao nezavisno ustanovljena umetnička kategorija, koja je samoj sebi svrha, akvarel svoj život započinje u 18. veku. Neki vek pre tog vremena, osim kao pratioca knjižnog teksta, ili u potonjoj funkciji pomoćnog sredstva pri nastanku slike, prepoznajemo ga u nekolicini sporadičnih slučajeva u Renesansi, primerice oličenih u Direrovoj umetničkoj praksi. Smatra se da je Albreht Direr (Albrecht Dürer) u savremenom smislu začetnik akvarelskog slikanja u Evropi. No, i tada, bilo da je nastajao u ateljeu ili u pleneru, koristio se papir koji je bio pri ruci i, razume se, nevelikih dimenzija. Datum namenske proizvodnje papira za akvarel beležimo od početka 19. veka. Do danas se izdvojilo dvanaestak svetski poznatih proizvođača specijalizovanog papira za akvarel, od kojih neki, kao što su Arš (Arshes), Kanson (Canson), Fabriano (Fabriano), Hanemile (Hahnemühle), za sobom imaju zavidnu istoriju proizvodnje papira uopšte, koja seže u srednji vek, ili ranu Renesansu. Dimenzije akvarelskog papira su standardizovane u nekoliko kategorija, ali dugo nisu premašivale veličinu, koja bi se mogla lako poneti za rad u eksterijeru. Razvitak tehnologije proizvodnje papira i tehničkih mogućnosti adekvatnih mašina, ne samo što je povećavao dimenzije, već se danas industrijski proizvodi kvalitetan akvarelski papir i u vidu rolne, dužine do 10m. Prirodno, to postavlja vrlo određene izazove pred umetnike, od kojih je na prvom mestu ovladavanje gabaritom a da, pritom, akvarel zadrži ona prepoznatljiva svojstva, koja su iskristalisana tokom relativno kratke istorije razvoja njegovog samostalnog vida, svojstva koja označujemo kao njegovo oličenje – na prvom mestu vazdušastu lakoću, odnosno transparentnost likovne strukture, koja je u neposrednom dosluhu sa svetlošću i njenim efektima.

Ekskluzivitet ovog vizuelnog svojstva je vrhunskom zahtevnošću otvorio Pandorinu kutiju ograničenja, među kojima prednjači način izvođenja. Već pri samom početku slikanja on pokreće bazično pitanje – da li će umetnik koristiti suvu podlogu, na koju nanosi rastvoreni pigment parcijalno, u sukcesiji između perioda sušenja, ili pak, ovlažiti čitav papir, odnosno deo koji želi da oslika, što će omogućiti slobodu pigmentu da se razliva putićima reljefne fakture akvarelskog papira, primoravajući umetnika na brze reakcije veštim potezima? Razlika između ta dva pristupa ne samo da naglašava postojanje vremenske komponente u akvarelskom slikanju uopšte, već je neminovno uvodi u strukturu ličnog opisa,  inicirajući, pritom, drugo bazično pitanje – da li će umetnik primeniti polagano i relativno opušteno kontempliranje nad kreativnom idejom, ili će se upustiti u trku sa vremenom? U tom kontekstu vidimo moguću opasnost od predugog zadržavanja nad motivom, sa produženim vremenom nastajanja dela, što bi narušilo osvojenu, akvarelu imanentnu tekovinu, a to je neposredan, svež odraz svetlosnog trenutka! Lakonska beleška idejne zamisli, odnosno prizora koji je uzbudio umetnikovo oko, iziskujući odgovarajući likovni otisak, predstavlja suštinu akvarelskog slikanja. Nema li takvog pristupa, akvarelsko delo može da izgubi dah, ponekad i transparenciju usled slojevitog nanošenja pigmenata, i postane ishod predugog promišljanja pri gradnji kompozicije, što je tipično za studijsko slikanje. Razlika bi bila jedino u sredstvu – umesto ulja i akrilika, vodene boje.

Takvi razlozi postavljaju pred umetnike ozbiljno iskušenje, kako da se stečeni kvalitet brzopotezne vodene umetnosti preseli na gigantsku dimenziju papira, na 101,6 h 152,4 sm, što, razumljivo, predstavlja i podjednako ozbiljan izazov. Kako da umetnik ispoštuje kardinalna svojstva akvarela, kada zna da ga čeka «dugi put» četkom i vodotopivim pigmentom na podlozi, čija se širina meri njegovim raširenim rukama, a visina nešto manja od njegove?

Umetnici ovu vrstu likovne problematike rešavaju na različite, sebi svojstvene načine, i prirodno, usaglašavajući je sa ličnim temparementom, sa opštim iskustvom, sa spoznajom stupnja vlastitih mogućnosti izvođenja, sa neminovnošću postojanja afiniteta prema likovnom pristupu, prema izboru motiva. U tom nizu podataka stoji da akvarel, kao i svako drugo umetničko delo iznosi na videlo kulturološke i obrazovne podatke stvaralaca, uklopljene u privlačno more različitosti. Stoga, suočavanje sa velikim bogatstvom likovnih jezika i svim ovim elementima koje manifestuju na grandioznoj, međunarodnoj izložbi akvarela velikog formata galerije «A», ovakav izbor, koji izlazi iz do sada uobičajenih izlagačkih kriterijuma, neminovno podstiče na razmišljanja i konstruktivna poređenja. Pažljivim analitičarima se podastire dovoljno relevantnih podataka za otkrivanja novih opštih mesta, odnosno karakternih svojstava primerenih jeziku akvarela. Štaviše, mogu biti pobuđeni na otvaranje novih poglavlja večito budne istorije akvarela, tog sasvim posebnog modela slikarskog izražavanja.     


Vesna Todorović, likovni kritičar

U Beogradu, juna 2017. godine



 

 

 

Reč za otvaranje IV izložbe Akvarel - veliki format Galerije A, Galerija Progres Beograd, 4. septembar 2017. godine

 

 

Mnogo je razloga da vas večeras pozdravim sa istinskom radošću i zadovoljstvom:

1. zato što Galerija «A» po svom davno vaspostavljenom običaju «idenja težim putem» srčano nastavlja tradiciju bijenalnog prikazivanja radova u akvarelu velikog formata, promovišući danas po četvrti put u našoj sredini jednu originalnu i mnogoznačnu ideju, a koja, nadasve, dopunjuje i obogaćuje profilnu sliku pozvanih umetnika;

2. zato što je ova galerija, naoružana naočitom hrabrošću – a to moramo istaći sa punim pijetetom! nastavila internacionalni vid u izboru umetnika, započet 2015. prilikom III izložbe ove vrste, i držeći se, pritom, svog, davno utemeljenog vjeruju, po kome susreti škola i kultura omogućavaju bogaćenje uvida i proširenje saznajnog dijapazona; i uza sve to, bitno povećavajući broj učesnika - na dvadeset, koliki je ukupan broj izlagača na ovoj smotri;

3. zato što je pred nama ne samo obiman izbor umetničkih rukopisa, koji sučeljavaju svoje različitosti u ovom, a verovatno će i u nekom potonjem, inostranom prostoru, jer po svom običaju, Peđa Aćimović se za to pobrine, ako već nije, - već je u pitanju visokovrednosni izbor, koji na najbolji, takoreći raskošan način reprezentuje mnogobrojne kvalitete ove čudesne umetničke discipline; i, konačno

4. bazični razlog: zato što mene lično čini beskrajno ponosnom, da kao nekom ko, istina, spada u red starih prijatelja i višegodišnjih saradnika Galerije «A»,  dopadne velika čast, da baš na ovakvoj, reprezentativnoj izložbi kaže koju reč.

Uz iskrenu želju da čitavim bićem doživite sve vrednosti ovako složene i, bez ikakve sumnje, značajne izložbe, dozvolite mi da se i na engleskom jeziku posebno zahvalim onima, koji su prevalili dugačak put, da bi došli na ovu zajedničku proslavu lepote i umetničkog umeća, a koji su i sami visokom vrednošću svojih ostvarenja pridoneli ukupnom sjaju izložbene smotre pred nama!

Welcome to all the artists. Some of you have traveled a long way to attend this celebration of beauty and exceptional artistic skills. Allow me to thank you very much for your personal arrival and significant contributions to the overall splendour of this exhibition before us, and the high value of your own artistic achievements.

 

Vesna Todorović, likovni kritičar

U Beogradu, septembra 2017

 

 

Otvorena izlozba - VELIKI FORMAT -  Galerija Progres, Beograd

 

04.09.2017.godine

Peđa Aćimović

Galerija A : Kralja Mihajla Zetskog

11273 Beograd - Batajnica

Telefoni: 063/870 40 36, 065/848 00 88

 

е-mail: zmajbat@eunet.yu

www.galerija-a.com